principle and reason
หลักการและเหตุผล
ปัจจุบันเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานในหลากหลายด้าน รวมถึงด้านวิชาการ โดยเฉพาะกระบวนการทำวิจัยและการจัดทำวิทยานิพนธ์ ซึ่งต้องอาศัยการสืบค้น รวบรวม และวิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมาก อันใช้เวลาและทรัพยากรค่อนข้างสูง
การนำเทคโนโลยี AI มาประยุกต์ใช้ในการวิจัย จึงเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินงานให้มีความรวดเร็ว ถูกต้อง และแม่นยำยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม การใช้งาน AI จำเป็นต้องคำนึงถึงความถูกต้องเหมาะสมและจริยธรรมทางวิชาการ หากขาดความรู้ความเข้าใจ อาจก่อให้เกิดความเสี่ยง เช่น การละเมิดลิขสิทธิ์ การโจรกรรมทางวรรณกรรม (Plagiarism) หรือการนำเสนอข้อมูลที่คลาดเคลื่อน ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือของผลงานวิจัยและสถาบัน
อีกทั้งฝ่ายหอสมุดวังท่าพระ สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศิลปากร ในฐานะศูนย์กลางการเรียนรู้ของคณาจารย์ บุคลากร และนักศึกษา มีภารกิจในการส่งเสริมการพัฒนาทักษะและสนับสนุนการประยุกต์ใช้องค์ความรู้ใหม่อย่างสร้างสรรค์ เพื่อรองรับการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) ภายใต้แนวคิด “Creative Learning Ecosystem”
โครงการดังกล่าวยังมีความสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) โดยเฉพาะเป้าหมายที่ 4 การศึกษาที่มีคุณภาพ (Quality Education) ซึ่งมุ่งเน้นการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตและการพัฒนาทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 รวมถึงเป้าหมายที่ 9 ด้านนวัตกรรม และเป้าหมายที่ 16 ด้านการส่งเสริมความโปร่งใสและจริยธรรม อันจะช่วยยกระดับคุณภาพงานวิจัยและเสริมสร้างความน่าเชื่อถือทางวิชาการในระดับสากล
ดังนั้น ฝ่ายหอสมุดวังท่าพระ สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศิลปากร จึงได้จัดทำโครงการ “Creative Learning: Creative AI for Research” ขึ้น เพื่อเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจ และทักษะในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI อย่างถูกต้องเหมาะสมตามหลักจริยธรรมทางวิชาการ อันจะนำไปสู่การพัฒนาศักยภาพด้านการวิจัย การสร้างสรรค์ผลงานทางวิชาการที่มีคุณภาพ และการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในการตีพิมพ์ผลงานระดับนานาชาติของมหาวิทยาลัยอย่างยั่งยืน
Objectvie
วัตถุประสงค์
- เพื่อให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความรู้และทักษะในการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานวิจัยและการจัดทำวิทยานิพนธ์
2. เพื่อส่งเสริมให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมสามารถประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการสร้างสรรค์งานวิจัยและวิทยานิพนธ์ได้อย่างถูกต้องเหมาะสมตามหลักจริยธรรมทางวิชาการ
strategic response
ตอบสนองยุทธศาสตร์
- ยุทธศาสตร์ที่ 1: Knowledge Sharing Centre ศูนย์รวมทรัพยากรสารสนเทศเพื่อการศึกษาและวิจัย คลังปัญญา คลังข้อมูล คลังสะสม และองค์ความรู้ที่มีความสำคัญของมหาวิทยาลัย และความสำคัญระดับชาติ เพื่อสนับสนุนการศึกษา การวิจัย และการเรียนรู้ เพื่อประโยชน์ทั้งผู้ใช้ภายในและสังคมภายนอก
- ยุทธศาสตร์ที่ 2: LIFEBRARY : Life + Library การพัฒนาให้เป็นห้องสมุดที่มีชีวิต (Living Library) พื้นที่เรียนรู้สร้างสรรค์เพื่อส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 และการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) ให้แก่ผู้ใช้ภายในและสังคมภายนอก
- ยุทธศาสตร์ที่ 3: Smart Library การพัฒนาห้องสมุดไปสู่ Smart Library โดยใช้การออกแบบการให้บริการ (Service Design) และการสนับสนุนด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล (Digital Technology) เอื้อประโยชน์ให้ผู้ใช้ได้รับบริการที่สร้างความประทับใจ)
- ยุทธศาสตร์ที่ 4: Sustainable Library การพัฒนาองค์กรและพื้นที่เรียนรู้สู่ความยั่งยืน (มิติความยั่งยืนขององค์กรประกอบด้วย การพัฒนาบุคลากร - HRD และ ความยั่งยืนด้านสังคม สิ่งแวดล้อม - GREEN LIBRARY)
Project Responsible
ผู้รับผิดชอบโครงการ
ฝ่ายหอสมุดวังท่าพระ สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศิลปากร
location
สถานที่ดำเนินงาน
ฝ่ายหอสมุดวังท่าพระ สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศิลปากร
project success indicator
ตัวชี้วัดผลสำเร็จของโครงการ
- 1
ผลตอบแทนทางสังคม (SROI)
การอบรม Creative Learning: AI for Research Development
ทุกการลงทุน 1 บาท ก่อให้เกิดผลตอบแทนทางสังคมเท่ากับ 0.91 บาท
ผลการดำเนินงาน
โครงการ Creative Learning : Creative AI for Smart Research เป็นกิจกรรมที่จัดขึ้นโดยฝ่ายหอสมุดวังท่าพระ สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศิลปากร ระหว่างวันที่ 18-19 พฤษภาคม พ.ศ. 2569 เพื่อเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจ และทักษะในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI อย่างถูกต้องเหมาะสมตามหลักจริยธรรมทางวิชาการ อันจะนำไปสู่การพัฒนาศักยภาพด้านการวิจัย การสร้างสรรค์ผลงานทางวิชาการที่มีคุณภาพ และการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในการตีพิมพ์ผลงานระดับนานาชาติของมหาวิทยาลัยอย่างยั่งยืน โดยจัดกิจกรรมทั้งในรูปแบบ On-Site และ Online มีผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด จำนวน 57 คน จากการแจกแบบสอบถามแก่ผู้เข้าร่วมงาน จำนวน 42 ชุด มีความพึงพอใจในภาพรวมระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.88) ผลการประเมินกิจกรรม นำผลมาวิเคราะห์ข้อมูล ได้ดังนี้
ข้อมูลทั่วไป
1) สถานภาพ พบว่า ผู้เข้าร่วมโครงการ Creative Learning : Creative AI for Smart Research ส่วนใหญ่มีสถานภาพเป็นอาจารย์ จำนวน 17 คน คิดเป็นร้อยละ 40.48 รองลงมาเป็นนักเรียน/นักศึกษา/อาจารย์ต่างสถาบัน จำนวน 11 คน คิดเป็นร้อยละ 26.19 เป็นบุคลากรสายสนับสนุน จำนวน 5 คน คิดเป็นร้อยละ 11.90 เป็นบุคคลทั่วไป/อื่น ๆ จำนวน 4 คน คิดเป็นร้อยละ 9.52 เป็นนักศึกษาระดับปริญญาเอก จำนวน 3 คน คิดเป็นร้อยละ 7.14 และเป็นนักศึกษาระดับปริญญาโท จำนวน 2 คน คิดเป็นร้อยละ 4.76 แสดงเป็นตารางและแผนภูมิ ดังนี้
- 1
2) คณะวิชา/หน่วยงาน พบว่า ผู้เข้าร่วมโครงการ Creative Learning : Creative AI for Smart Research ที่เป็นผู้ใช้ภายใน / ชาวศิลปากร ส่วนใหญ่สังกัดคณะโบราณคดี จำนวน 5 คน คิดเป็นร้อยละ 18.52 สังกัดคณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร จำนวน 5 คน คิดเป็นร้อยละ 18.52 รองลงมาสังกัดคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จำนวน 4 คน คิดเป็นร้อยละ 14.81 สังกัดคณะมัณฑนศิลป์ จำนวน 3 คน คิดเป็นร้อยละ 11.11 สังกัดคณะอักษรศาสตร์ จำนวน 2 คน คิดเป็นร้อยละ 7.41 สังกัดคณะจิตรกรรม ประติมากรรมและภาพพิมพ์ จำนวน 2 คน คิดเป็นร้อยละ 7.41 สังกัดสำนักหอสมุดกลาง จำนวน 2 คน คิดเป็นร้อยละ 7.41 สังกัดคณะเภสัชศาสตร์ จำนวน 1 คน คิดเป็นร้อยละ 3.70 สังกัดศูนย์บริหารจัดการทรัพยากรข้อมูล จำนวน 1 คน คิดเป็นร้อยละ 3.70 สังกัดคณะสัตวศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร จำนวน 1 คน คิดเป็นร้อยละ 3.70 และสังกัดคณะสหเวชศาสตร์ จำนวน 1 คน คิดเป็นร้อยละ 3.70 แสดงเป็นตารางและแผนภูมิ ดังนี้
- 1
- 2
3) อายุ พบว่า ผู้เข้าร่วมโครงการ Creative Learning : Creative AI for Smart Research ส่วนใหญ่มีช่วงอายุ 41 – 50 ปี จำนวน 17 คน คิดเป็นร้อยละ 40.48 ช่วงอายุ 51 – 59 ปี จำนวน 13 คน คิดเป็นร้อยละ 30.95 ช่วงอายุ 31 – 40 ปี จำนวน 8 คน คิดเป็นร้อยละ 19.05 ช่วงอายุ 20 – 30 ปี จำนวน 3 คน คิดเป็นร้อยละ 7.14 และช่วงอายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 1 คน คิดเป็นร้อยละ 2.38 แสดงเป็นตารางและแผนภูมิ ดังนี้
- 1
ผลการวิเคราะห์ข้อมูลความพึงพอใจต่อโครงการ Creative Learning : Creative AI for Smart Research
ผลวิเคราะห์ข้อมูลความพึงพอใจต่อกิจกรรม พบว่า มีค่าเฉลี่ยความพึงพอใจในภาพรวมระดับมากที่สุด ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.88 เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อพบว่ามีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด เรียงตามลำดับค่าเฉลี่ยดังนี้ คือ การได้รับประโยชน์/สอดคล้องกับความต้องการ ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.76 การนำความรู้จากการเข้าร่วมโครงการ/กิจกรรม มาปรับใช้และพัฒนาตนเอง ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.76 ความเหมาะสมของรูปแบบการจัดกิจกรรม/โครงการ ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.69 ความเหมาะสมของสถานที่การจัดกิจกรรม/โครงการ ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.62 การประชาสัมพันธ์/แจ้งข่าวสารของกิจกรรม ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.62 และความเหมาะสมของระยะเวลาการจัดกิจกรรม/โครงการ ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.57
- 1
ความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะอื่น ๆ (Additional Comments and Suggestions) จำนวน 19 คน
- วันแรก 18 พ.ค. 2569 ช่วงที่สองของช่วงเช้า สองท่านวิทยากรบรรยาย ระบบเสียงไม่ค่อยดี
- เนื้อหาในการอบรมจริงแตกต่างจากในกำหนดการอยู่บ้าง แต่โดยรวมก็เป็นประโยชน์และสามารถนำไปปรับใช้ได้
- อยากให้จัดอีกสอนดีมากครับ
- วิทยากรบรรยายละเอียดเข้าใจง่าย
- การอบรมนี้มีกิจกรรมเชิงปฏิบัติการที่ดีมากค่ะ
- อยากให้มีโครงร่างหัวข้อที่สอนตามลำดับ จะได้เห็นภาพรวมและรู้ว่าเราอยู่จุดไหนแล้ว, น่าจะมีเอกสารประกอบการเรียนแบบคร่าวๆ
- ควรมีเวลาอบรมมากกว่านี้, ควรมีที่ปรึกษาให้ตอนไปทำจริง, อยากให้มี re-run
- ขอบคุณวิทยากรมากๆ วิทยากรใจเย็น มีความเชี่ยวชาญทำให้สามารถอธิบายให้ทั้งออนไซต์และออนไลน์ฝึกฝนได้ทัน เข้าใจการทำงานของเอไอมากขึ้น
- ขอให้มีการแจกเอกสารประกอบการอบรม
- ได้รับความรู้จากวิทยาการ สนุกสนานมากครับ
- ควรจัดอีกค่ะ
- หัวข้อและกิจกรรมการอบรมเป็นประโยชน์และนำไปประยุกต์ใช้ได้เป็นอย่างดี
- ขอบคุณครับ
- ดีมากค่ะ เป็นประโยชน์มากค่ะ
- ดีมากค่ะ วิทยากรอธิบายชัดเจนเข้าใจง่ายทำตามได้
- เป็นการอบรมที่ได้ประโยชน์มากสำหรับผู้กำลังทำวิจัย
- เป็นกิจกรรมที่ดี ที่เหมาะสมที่สุดต่อสถานการณ์ปัจจุบัน
- อยากให้เพิ่มคำแนะนำการใช้ฐานข้อมูลที่เป็น open access ให้มากขึ้น เพราะตอนนี้ออกจากการเป็นอาจารย์แล้วแต่ยังเป็นผู้ช่วยวิจัยและทีมงานกับเพื่อนแต่ไม่สามารถเข้าถึงฐานข้อมูลได้เหมือนเดิมแล้ว
- กิจกรรมดีมาก ควรจัดกิจกรรมส่งเสริมการใช้ AI ทางวิชาการ การทำงานวิจัย และการสร้างสรรค์สื่อโดยใช้ปัญญาประดิษฐ์ อย่างต่อเนื่อง โดยเพิ่มจำนวนวัน และให้ผู้เข้าอบรมได้ฝึกปฏิบัติได้ในเวลาที่เหมาะสม
สรุป
โครงการ Creative Learning: AI for Research Development บรรลุผลสำเร็จตามเป้าหมายของตัวชี้วัดโครงการ ในด้านตัวชี้วัดเชิงคุณภาพ มีผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด จำนวน 57 คน มีความพึงพอใจในภาพรวมระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.88)
